General Hieu in ArmchairGeneral Forum (u)

Tính Chất Đặc Thù của Khái Nię̣m Hành Quân trong cuộc Pleime Phản Công

Dẫn Nhập – Phản ứng của Tướng Schwarzkop đối với khái nię̣m hành quân trong cuộc Pleime Phản Công vào mật khu Chupong Iadrang.

Cũng như ông thán phục khái nię̣m hành quân thần sầu của Trung Tá Ngô Quang Trưởng trong vię̣c thię́t lập ổ phục kíck trong cuộc hành quân Thần Phong 7:

Tôi chưa hę̀ nghe thấy bất cứ đię̀u gì như thę́ tại West Point. Tôi nhủ thầm, “Cái gì mà lại là tám giờ và mười một giờ? Làm sao mà có thę̉ đặt thời khóa bię̉u cho một trận đánh như kię̉u vậy cà?

Tướng Schwarzkopft cũng sẽ phải thán phục trước khái nię̣m hành quân khác thường của Đại Tá Hię́u trong vię̣c thię́t lập ổ phục kích trong cuộc Pleime Phản Công vào Mật Khu Chupong-Iadrang:

Tôi chưa hę̀ nghe thấy bất cứ đię̀u gì như thę́ tại West Point. Tôi nhủ thầm, “Cái gì mà lại lùa các đơn vị Vię̣t Cộng tản mác của hai trung đoàn và rình rập cho tới khi chúng tụ tập lại? Làm sao mà có thę̉ đặt thời khóa bię̉u cho một chię́n dịch kię̉u vậy cà?”

Quả thật vậy, chẳng có gì là thất thường trong khái nię̣m hành quân trong trường hợp của Tướng Hię́u cả. Tướng Hiếu nhận thấy chiến thuật kiểu Đại Bŕng Xŕ Xuống bắt mồi chỉ hữu hiệu nếu con mồi lŕ con cừu con chậm chạp, nhưng lại không công hiệu trong trường hợp những con cáo giŕ Việt cộng nhanh chân lủi trốn trong các bụi rậm. Tướng Hiếu nghiệm thấy nhị thức Bộ Binh-Thiết Giáp thích hợp cho trận chiến Việt Nam hơn, công hiệu hơn để lůa chận đánh mấy đŕn cáo giŕ Việt cộng chuyęn lủi trốn . Vě vậy khi vừa về nắm Sư Đoŕn 5, Tướng Hiếu, theo lời thẩm định của Đại Tá Cố Vấn Trưởng Mỹ John Hayes, liền biến Trung Đoŕn Thiết Kỵ từ vai trň thụ động "Ngự Lâm Lính Kiểng" thŕnh công cụ tấn công mănh liệt. Trong thời gian trước khi đem Tướng Hiếu về Sư Đoŕn 5, Tướng Trí, vốn gốc Dů, chuyęn důng chiến thuật "Xŕ Điểu" bốc thả chớp nhoáng các toán lính Dů khắp cůng Vůng 3 Chiến Thuật, gây nęn được nhiều chiến tích, nhưng không mấy to lớn. Thoạt đầu chiến thuật nŕy có vẻ thŕnh công, nhưng không mấy chốc bị mấy con cáo giŕ địch quân vô hiệu hóa, khi chúng học khôn nhanh chân lủi trốn trước khi trực thăng vừa xuất hiện tại chân trời.

Do đó Tướng Trí đă ngả theo sáng kiến của Tướng Hiếu vŕ chuyển sang áp dụng chiến thuật "bủa vây", důng nhị thức Bộ Binh-Thiết Giáp nhiều hơn, nhất lŕ trong các cuộc hŕnh quân vượt bięn.

Chẳng phải chúng ta đang chứng kię́n một phép ..., không đúng hơn là hai phép phất tay của một thięn tài quân sự, vì cả hai cùng là hành động của Đại Tá Hię́u: - trường hợp thứ nhất là lùa hai tię̉u đoàn vào trong một hành lang eo hẹp trong thung lũng Ia Drang qua thę́ đię̀u quân của Lữ Đoàn Dù và - trường hợp thứ hai lùa ba trung đoàn trong một vùng rộng lớn của mật khu Chupong-Iadrang trải dài từ trại Pleime đę́n rặng núi Chupong qua thę́ đię̀u quân của Sư Đoàn 1 Không Kỵ Mỹ

1. Yę́u Tố Tình Báo.

Ngõ hầu thực hię̣n khái nię̣m hành quân theo hoạch định, đię̀u tięn quyę́t là khả năng bię́t rõ chính xác thời đię̉m và vị trí khi ba trung đoàn tụ tập lại, không trước không sau, đę̉ trở thành mục tięu thích hợp cho B-52 không tập.

Đại Tá Hię́u có khả năng này. Ông có thę̉ chấm đię̉m các di chuyę̉n của bản doanh của ba trung đoàn tręn lộ trình qui tục vę̀ mật khu Chupong-Iadrang, khi họ vận hành và khi họ dừng chân, nhię̀u khi còn bię́t rõ các cán bộ đang làm gì: họp hành đę̉ giải quyę́t vụ gián đię̣p nằm vùng, đię̉m danh số, thẩm định các tổn thất, hoạch định cho cuộc tấn công lần thứ hai, tái tổ chức các đơn vị chię́n đấu, thao luyę̣n và tập dượt, ấn định ngày tấn công, tình trạng ứng chię́n, địa đię̉m tập trung, địa đię̉m xuất quân, thời đię̉m phân tán.

Đại Tá Hię́u có trong tay nhię̀u nguồn tình báo khác nhau: các toán trinh sát Thượng Eagle Flights và Bię̣t Cách Dù, các cung từ của các tù binh/hồi chánh vięn/đào ngũ Vię̣t Cộng, các thông tin địch do đái kię̉m thính chận thâu được. Cộng thęm các báo cao ra đa và hồng ngoại tuyę́n từ các dò thám không quân và các tię̉u đội đię̀m chỉ mục tięu và Đơn Vị Kię̉m Thính Rađiô từ Sư Đoàn Không Kỵ 1 Mỹ. Trong số các nguồn tình báo vừa lię̣t kę, các chận bắt thông tin địch giữa các Cố Vấn Tàu tại cấp trung đoàn và trung ương của các đài kię̉m thính là chính yę́u cho các tin tình báo cập nhật. Đại Tá Hię́u chỉ bię́t những đię̀u các Cố Vấn Tàu thảo luận với nhau, và họ nói rất nhię̀u, hầu như mọi sự ... Khi họ ngưng nói, Đại Tá Hię́u buộc phải căn cứ vào các báo cáo tình báo với các dữ kię̣n không mấy cấp nhật từ các nguồn tình báo khác.

Khi các nhân vięn tình báo của Sư Đoàn 1 Không Kỵ hỏi làm sao mà Ban2/Quân Đoàn II lại có được các tin tức tình báo quá chính xác vậy đę́n độ khię́n địch nghi là là gián đię̣p lồng trong hàng ngũ họ, câu trả lời là “chúng tôi có đię̣p vięn đặb bię̣t”. Những “đię̣p vięn đặc bię̣t” vô tình này chẳng qua là các Cố Vấn Tàu bàn thảo với nhau cách bất cẩn vę̀ mọi vấn đę̀: tię́p vận, vị trí, tinh thần binh sĩ, ý đồ và kę́ hoạch, trận lię̣t, vân vân...

Tướng Montgomery lięn tục bị Tướng Rommel, con chồn sa mạc, đánh bại cho đę́n ngày ban tình báo phá mở được mật mã của quân Đức và đánh bại Tướng Rommel vô song địch trong sa mạc Sahara nhờ vào các thông tin giữa các đơn vị quân Đức bị các đài kię̉m báo Đồng Minh bắt chận và giải mã.

Thật là hoàn toàn may mắn mà Đại Tá Hię́u thủ đắc được tin tức tình báo vững chắc trong vię̣c thi hành khái nię̣m hành quân của mình. Nę́u không có được như vậy thì chắc chắn là sẽ phải thất bại. Do vậy, hầu như là không thę̉ nào lập lại được chię́n tích này: lùa ba trung đoàn địch vào một địa đi3̉m và tięu dię̣t chúng với oanh tạc B-52.

Trong cuốn Pleime, cuộc chię́n lịch sử, trang 94, Đại Tá Hię́u nói rõ ràng là thắng lợi gặt hái được trong cuộc Pleime phản công vào mật khu Chuprong-Iadrang là nhờ nắm vững tình hình địch.

Trận chię́n từ giai đoạn hai và ba cũng mang thęm một sắc thái chưa từng có từ trước tới nay vì ngót 20 năm rồi, khi còn chię́n tranh Vię̣t Pháp, chưa mấy khi các cuộc truy kích đã được đę̀ cập tới sau mỗi lần địch xuất hię̣n và nę́u có thực hię̣n được cũng không đem lại kę́t quả gì đáng kę̉. Cho nęn lần này ý chí quyę́t không đę̉ cho địch chạy thoát, cộng với sự nắm vững tình hình địch đã làm cho trận chię́n phát trię̉n đę́n một mức độ và quy mô tối đa đồng thời đem lại những chię́n công lớn nhất từ trước đę́n nay của Quân Lực Vię̣t Nam Cộng Hòa và Đồng Minh.

2. Lùa các Quân Lính Địch vę̀ Mật Khu Chupong-Iadrang.

"Lùa quân lính địch?! Chưa từng nghe đię̀u này tại West Point!"

Sứ mạng tięn khởi trao cho Lữ Đoàn 1 Không Kỵ trong giai đoạn 2 của chię́n dịch Pleime là truy đuổi hai Trung Đoàn 32 va 33 tręn đường lội bộ rút lui vę̀ mật khu Chupong-Iadrang, “tìm và dię̣t” trong cuộc hành quân All the Way. Nhưng chẳng mấy chốc trở nęn hành quân “lùa địch”, nhằm thu vén các đơn vị tản mác vę̀ cùng một địa đię̉m với mục đích tięu dię̣t chúng một các hữu hię̣u bằng oanh tạc B-52.

Tới giờ phút này, mọi người, ngay cả các sĩ quan cao cấp Mỹ từng trực tię́p hoặc gián tię́p tham dự vào công cuộc thực thię̣n cuộc hành quân này và các học giả và sử gia vę̀ Cuộc Chię́n Vię̣t Nam, đę̀u ngỡ tưởng là khái nię̣m hành quân tựu trung là “tìm, ghim và tięu dię̣t địch quân với các cuộc xung kích trực thăng vận”. Nę́u đúng thật như vậy thì Sư Đoàn 1 Không Kỵ đã không gặt hái được kę́t quả bao nhięu. Các lực lượng Không Kỵ chỉ đụng độ quân địch bốn lần (Why Pleime, chương V): ngày 1/11, tại bę̣ng xá Trung Đoàn 33, tổn thất địch: 299 chę́t và bị thương, 44 bị bắt; ngày 3/11, phục kích Tię̉u Đoàn 8/Trung Đoàn 66 tại Chu Prong, tổn thất địch: 312 chę́t; ngày 6/11, đụng độ với Tię̉u Đoàn 6/Trung Đoàn 33 tại sông Ia Meur, tổn thất địch: 477 chę́t và bị thương; ngày 14/11, đụng độ với hai Tię̉u Đoàn 7 và 9 thuộc Trung Đoàn 66 tại bãi đáp X-Ray, tổn thất địch: khoảng 1800 chę́t, 6 bị bắt; ngày 17/11, đụng độ với Tię̉u Đoàn 8/Trung Đoàn 66 và Tię̉u Đoàn 1/Trung Đoàn 33 tại bãi đáp Albany, tổn thất địch: 503 chę́t.

Theo Coleman, cuộc hành quân All the Way do Lữ Đoàn 1 Không Kỵ thực hię̣n là một “cuộc bát bộ trong công vięn” không nhọc nhằn gì (Coleman, trang 189):

Sau khi các tię̉u đoàn thuộc Lữ Đoàn 1 Không Kỵ mất tung tích của các đơn vị sống sót của Trung Đoàn 33 ngày 7 tháng11, Tướng Kinnard nói, trong Army Magazine, là, “Tôi đã có kę́ hoạch thay Lữ Đoàn 1, một đơn vị dũng cảm và tięu hao, với Lữ Đoàn 3, chỉ huy bởi Đại Tá Thomas W. Brown, và đó coi bộ là đię̀u hợp lý phải làm.” Tướng Kinnard có thę̉ thả hồn phóng đại tí ti. Các đơn vị của Lữ Đoàn 1 dũng cảm không chối cãi được thật đấy, nhưng tięu hao? Tię̉u Đoàn 2/12 Không Kỵ chię́n đấu ngoài chię́n trường lâu dài nhất, tổng cộng mười tám ngày – nhưng các ngày có đụng độ đę́m ra được là năm bận. Tię̉u Đoàn 2/8 có mười bốn ngày trong thung lũng và chỉ có hai ngày là có đụng độ. Một đại đội của Tię̉u Đòn 1/8 Không Kỵ có một ngày đụng độ, trong khi các đại đội không có lấy một đụng độ. Và Tię̉u Đoàn 1/12 Không Kỵ chỉ duy có trung đội trinh sát bị bắn trong một lúc thịnh nộ. So sánh với số giờ ngoài chię́n trường của các đơn vị sau này trong cuộc chię́n, đây là một cuộc tản bộ trong công vięn.

Cũng thęo Coleman, sau khi Lữ Đoàn 3 Không Kỵ thay thę́ Lữ Đoàn 1 Không Kỵ và thực hię̣n hành quân Silver Bayonet I lùng kię́m địch quân tại phía đông, các đơn vị của lữ đoàn này chỉ bắt gặp các hố gię́ng khô cho đę́n khi quay đầu trở lại phía tây và nhảy vào LZ X-Ray (Coleman, trang 196):

Ngày hôm nay, 12 tháng 11, Tướng Larsen đę́n thăm ban chỉ huy tię̀n phương của sư đoàn tại khu Quân Đoàn II. Ông hỏi Tướng Knowles công vię̣c ra sao. Tướng Knowles báo cáo với ông vę̀ trận tấn công vào Catecka đęm qua và rồi nói với ông là lữ đoàn đang khoan một lỗ khô ráo phía đông ngoài Pleime. Tướng Larsen nói, “Sao lại hành quân tại đó khi mà không có tăm hơi địch quân?” Tướng Knowles trả lời, “Nhưng mà thưa Thię́u Tướng, đó chính là lę̣nh văn thư của Thię́u Tướng chỉ bảo chúng tôi phải hành quân như vậy.” Tướng Larsen trả lời là sứ mạng chính của kỵ binh là “truy lùng địch quân.” Tię́p sau đó không bao lâu, Tướng Knowles thăm Đại Tá Brown tại bản doanh chỉ huy Lữ Đoàn 3 và bảo ông hoạch địch một kę́ hoạch hành quân tấn kích không vận gần chân rặng núi Chu Prong.

Thành thử, Đại Tá Hię́u không mấy quan ngại khi các đơn vị không kỵ Mỷ không khám phá mấy nhię̀u đơn vị địch quân tręn đường rút lui từ Pleime đę́n Chu Prong, và chủ yę́u chỉ bận tâm tập trung vào vię̣c theo dõi các vận chuyę̉n và vị trí của các đơn vị địch quân, tường otoán nhỏ chí lớn, nhẫn nại chờ đę́n lúc chúng tụ tập lại tại Chu Prong và tięu dię̣t chúng bằng oanh tạc trải thảm B-52.

= Chuyę̣n Bęn Lę̀: Chỉ Huy và Chỉ Đạo trong cuộc Hành Quân Pleime Phản Công.

Trong giai đoạn 2 của chię́n dịch Pleime mà người Mỹ gọi là Long Reach operation lúc ban đầu và Pleiku campaign lúc sau Đại Tá Hię́u – qua trung gian Tướng Larsen – nắm phần chỉ đạo, Tướng Kinnard và Tướng Knowles nắm phần chỉ huy. Ngày 7/11 (Coleman):

Mặc dù tin tức tình báo ę hę̀ cho thấy tình hình đối nghịch tại cấp chỉ huy mặt trận, Tướng Kinnard, hành động theo lę̣nh từ Task Force Alpha (chỉ bản doanh quân đoàn cho bộ tư lę̣nh Mỹ), nói với Đại Tá Brown là khởi sự lùng kię́m phía nam và đông của Pleime. Vì lý do nào đó, Tướng Swede Larsen, và ban tham mưu, và có thę̉ nhóm hành quân và tình báo lęn tận MACV, xác tín là một số Bắc Quân chui lách vę̀ phía nam và đông tới vùng đồi núi khoảng mười lăm cây số từ trại Pleime, và họ quả quyę́t là Không Kỵ phải bắt đầu moi tìm trong vùng đó.

Ngày 13/11 (Coleman):

Các đơn vị cuối của Lữ Đoàn 1 Không Kỵ ra khỏi vùng hành quân, tię́n vę̀ An Khę, và một phần ba của ba tię̉u đoàn hành quân của Lữ Đoàn 3 tới nơi. Tất cả ba tię̉u đoàn bây giờ hàng quân theo các vùng lục soát đánh dấu bằng màu cách chung giữa trại Pleime và Quốc Lộ 4. Tất cả mọi người chỉ tìm thấy hố khô ráo, và Tướng Knowles và Tim Brown cảm thấy bực dọc và bắt đầu thèm thuồng ngó vę̀ phía tây. Tướng Knowles từng muốn thực hię̣n hành qâun bęn trong rặng núi Chu Prong.
[…]
Ngày hôm nay, Tướng Larsen đę́n thăm ban chỉ huy tię̀n phương của sư đoàn tại khu Quân Đoàn II. Ông hỏi Tướng Knowles công vię̣c ra sao. Tướng Knowles báo cáo với ông vę̀ trận tấn công vào Catecka đęm qua và rồi nói với ông là lữ đoàn đang khoan một lỗ khô ráo phía đông ngoài Pleime. Tướng Larsen nói, “Sao lại hành quân tại đó khi mà không có tăm hơi địch quân?” Tướng Knowles trả lời, “Nhưng mà thưa Thię́u Tướng, đó chính là lę̣nh văn thư của Thię́u Tướng chỉ bảo chúng tôi phải hành quân như vậy.” Tướng Larsen trả lời là sứ mạng chính của kỵ binh là “truy lùng địch quân.” Tię́p sau đó không bao lâu, Tướng Knowles thăm Đại Tá Brown tại bản doanh chỉ huy Lữ Đoàn 3 và bảo ông hoạch địch một kę́ hoạch hành quân tấn kích không vận gần chân rặng núi Chu Prong.

Ngày 14/11 (Coleman):

Tướng Knowles đã có mặt tại Trung Tâm Hành Quân của sư đoàn khi tin tức đầu tięn đụng độ loan tới. Ông leo lęn trực thăng chỉ huy và bay tới Catecka. Tại đây Đại Tá Brown báo cáo tình hình cho ông. Cả hai vị chỉ huy trưởng vỡ lẽ ra là họ đã thọc gậy vào ổ ong và sẽ cần nhię̀u quân số đę̉ chę́ ngự hơn là Đại Tá Brown có trong tay. Tướng Knowles bốc đię̣n thoại và gọi vę̀ cho Tướng Kinnard tại An Khę, xin thęm một tię̉u đoàn bộ binh, thęm pháo binh, và cả trực thăng chử quân lẫn vận tải hạng trung. Tướng Kinnard trả lời, “Chúng đang tręn đường tới, nhưng cái gì xảy ra vậy?” Tướng Knowles trả lời, “Chúng ta có đụng độ lớn. Khuyę́n cáo thượng cấp bay lęn đây càng sớm càng tốt.” Sau khi cho vận chuyę̉n bộ phận tăng cường, Tướng Kinnard bay trực thăng tới từ An Khę, và gặp Tướng Knowles tại Catecka. Khi Tướng Kinnard tới nơi, Tướng Knowles chỉ cho ông bản đồ tình hình mà ông banh ra tręn một thân cây dừa. Tướng Kinnard nhìn thoáng qua và nói, “Ông làm cái gì ở vùng này?” Hẳn nhięn là có người không thông báo cho ông chủ vę̀ chỉ đạo của Tướng Larsen là truy đuổi theo địch ngay cả rút đi khỏi các lỗ khô cạn ở phía đông. Tướng Knowles nói với Tướng Kinnard, “Mục đích của cuộc hành quân là tìm ra địch quân, mà đây hẳn nhięn là chúng ta tìm thấy chúng!” Tướng Knowles còn nhớ Tướng Kinnard im lặng một hồi rồi đię̀m đạm nói, “Thôi được, trông có vę̉ khả quan. Cho tôi bię́t anh cần tôi giúp đię̀u gì.”

Ngày 16/11 (Cochran):

Trong lúc trận chię́n xảy ra tại Xray, Tướng Swede Larsen đang bị giới báo chí chất vấn tại sao chúng ta rời bỏ chię́n trường. Họ không hię̉u cách thức các đơn vị ta chię́n đấu. Với một đơn vị không kỵ tấn công, chúng tôi không đę́m xỉa gì đę́n địa thę́. Chúng tôi có thę̉ đi đę́n bất cứ đâu. Chú tâm là địch quân. Chúng tôi đi đę́n ngay chỗ có địch. Tại Xray, địch ngưng đánh, chúng tôi không ngưng giao chię́n. Chúng tôi không thấy lợi gì ở lại Xray. Mảnh đất này không có giá trị gì đối với tôi. Tôi muốn đi tới nơi này có bóng dáng địch. Nhưng Tướng Swede Larsen ra lę̣nh cho tôi ở lại địa đię̉m này, và tôi ở lại đó thęm 24 tię́ng đồng hồ.

- (Cochran, Alexander S., "First Strike at River Drang", Military History, Oct 1984, pp 44-52, Per. Interview with H.W.O Kinnard, 1st Cavalry Division Commanding General.) - (Coleman, J.D., "Pleiku, the Dawn of Helicopter Warfare in Vietnam", St. Martin’s Press, New York)

= Chuyę̣n Bęn Lę̀ : Đại Tá Hię́u và Tướng Larsen

Khi trại Pleime bị tấn công ngày 19 tháng 10 năm 1965, Đại Tá Hię́u, Tham Mưu Trưởng Quân Đoàn II xin Tướng Larsen, Tư Lę̣nh First Field Force Vietnam, tăng cường quân số. Tướng Larsen chất vấn vę̀ quyę̀n lực và khả năng chỉ huy của Đại Tá Hię́u (G3 Journal/IFFV):

- 08:20G: Quân Đoàn II Capt Ushijima - Có ai tại Pleiku có thę̉ lấy quyę́t định thay Tư Lę̣nh trong khi Tướng Vĩnh Lộc vắng mặt không? Yęu cầu nắm vững tình hình hành quân của Thần Phong 6, Pleime và Quốc Lộ 21 và bảo quản thông tin chính xác và tức thời chuyę̉n vę̀ Bản Doanh này. Trả lời: Tham Mưu Trưởng có mặt tại đây và giữ lięn lạc với Tư Lę̣nh tại vùng ven bię̉n. Hỏi: Tham Mưu Trưởng có lấy một quyę́t định được không. Trả lời: TMT sẽ phối kię̉m với Tư Lę̣nh trước khi lấy một quyę́t định.

Dần dà Tướng Larsen nę̉ trọng vię̃n kię́n và tài năng chỉ huy của Đại Tá Hię́u trong công cuộc tię́p cứu trại Pleime và hậu quả là ông hoàn toàn chấp thuận khái nię̣m hành quân của Đại Tá Hię́u trong cuộc Pleime phản công và mật khu ‘Chu Prong và Ia Drang. Lẽ dĩ nhięn, Đại Tá Hię́u tinh khôn đủ đę̉ núp bóng đàng sau Tướng Vĩnh Lộc trong khi hành xử với tất cả các sĩ quan cao cập Mỹ. Đại Tá Hięu quả là một tham mưu trưởng độc nhất vô nhị! Sau này, Đại Tá Hię́u được chỉ định làm Tư Lę̣nh Sư Đoàn 22 Bộ Binh và tię́p tục có dịp làm vię̣c mật thię́t với Tướng Larsen rồi Tướng Peers, người kę́ vị Tướng Larsen tại bản doanh I Field Force Vietnam.

3. Nghi Binh Dụ Địch Tấn Công

Bộ Tư Lę̣nh Mặt Trận B3 sa vào thę́ nghi binh Lữ Đoàn 3 dụ khię́n cho lấy quyę́t định tấn công lại Pleime ấn định vào ngày 16 tháng11. Lần này trưng dụng cả ba Trung Đoàn 32, 33 và 66, cộng thęm

“một tię̉u đoàn pháo kích 120 ly và một tię̉u đoàn súng phòng không hai nòng 14,5 ly; cả hai đơn vị này đang tręn đường xâm nhập và dự tính sẽ tới kịp thời cho cuộc tię́n công”.

Trong năm ngày kę́ tię́p, cho tới ngày 13/11,

“Mặt Trận B3 qui tụ các đơn vị vào các vùng tấp trung quân đę̉ chuẩn bị và tập dượct cho cuộc tấn công sắp tới nhằm vào Pleime”.

Và ngày 13,

“Các đơn vị của Mặt Trận B3 khởi sự dàn quân trong vùng Chu Prong – Ia Drang đę̉ chuẩn bị tię́n quân tới Pleime và cuộc tấn công dự định cho ngày 16 tháng 11. Một số toán trinh sát và các đơn vị vận tải đã bắt đầu di chuyę̉n ra khỏi vùng dàn quân.”

Đã đę́n lúc gọi oanh tạc B52 tới. Tuy nhięn, đę̉ dụ Mặt Trận B3 kéo dài thời gian duy trì các toán quân tại các vùng dàn quân, Đại Tá Hię́u nghĩ ra kę́ nghi binh khię́n địch đię̀u chỉnh lại mục tięu chú ý từ Pleime qua LZ X-Ray bằng cách tung một tię̉u đoàn không kỵ vào “địa đię̉m 3 cây số đông bắc Chu Prong, 200 thước cách vị trí Tię̉u Đoàn 9/Trung Đoàn 66” (Tướng Nguyę̃n Hữu An) ngày 14/11. Khi thấy Tię̉u Đoàn 1/7 đổ bộ tại LZ X-Ray, Mặt Trận B3 ”ra lę̣nh đình trę̣ tấn công Chu Hô”, và quy hướng chú ý vę̀ phía đơn vị mới xuất hię̣n. Làm thę́, Mặt Trận B3 giữ các toán quân tập trung tại vùng dàn quân lięn hę̣.

Một lý do khác cho vię̣c lựa chọn ngày 14/11 đę̉ đổ Tię̉u Đoàn 1/7 vào là đę̉ tránh các hỏa lực chę́t người của các súng phòng không 14,5 ly có thę̉ bắn hạ tất cả mọi chię́c trực thăng vận chuyę̉n quân và của bích kích pháo 120 ly có thę̉ banh xác lính bộ binh trước khi xung phong.

Sứ mạng chính trao cho Tię̉u Đoàn 1/7 Không Kỵ là đánh lạc hướng chú ý của địch quân và đặt vị trí nút chận tại chỗ. Nę́u địch quân lấy quyę́t định án binh bất động, thì tốt và sẽ là mồi ngon cho oanh tạc B52. Nę́u địch lấy quyę́t định tấn công, thì bắt chặt phòng tuyę́t đę̉ cho phép B52 oanh tạc nhưng nơi đã ấn định.

Khi chỉ có Tię̉u Đoàn 9/Trung Đoàn 66 xấn tới tấn công, chỉ có một tię̉u đoàn không kỵ, tię̉u Đoàn 2/7, được phái tới tăng cường, thay vì dồn đống tăng cường quân số ào ạt, đę̉ tránh Mặt Trận B3 xua Trung Đoàn 32 và 33 vào tham chię́n, thì sẽ hủy hoại kę́ hoạch dùng oanh tạc B52, vì lẽ quân lính bạn và thù sẽ kę̀ sát bęn nhau.

Và do đó,

“ngay sau trưa một vùng rộng lớn gần YA8702 thình lình nổ tung với hàng trăm tię́ng nổ long trời lở đất chuyę̉n vận ngang qua tręn mặt đất tựa như một tấm thảm khổng lồ được trải dài ra. Oanh tạc cơ B52 đã ra tay.”

Ngày hôm đó, 18 phi xuất được thực hię̣n, và

“trong năm ngày kę́ tię́p các oanh tạc cơ tuần tự làm thịt từng vùng rộng lớn của rặng núi Chu Prong. Các quân lính Bắc Quân sống trong khię́p hãi vì họ xác tín là mỗi một trận tấn kích bao chùm một vùng 20 cây số vuông và họ nghe nói là các hầm hố, địa đạo không còn là nơi trú ẩn an toàn.”

Ngày 17/11, hai tię̉u đoàn không kỵ được lę̣nh từ bỏ LZ X-Ray đę̉ cho phép B52 oanh tạc mục tięu ngay chính bãi đáp.

Và do đó,

- bằng cách không cho phép Tię̉u Đoàn 1/7 càn quét vę̀ phía tây lùng kię́m địch quân, thay vào đó là giữ an ninh cho phòng tuyę́n tại bãi đáp;

- bằng cách chỉ tăng cường một tię̉u đoàn, Tię̉u Đoàn 2/7, thay vì dồn đống quân số ào ạt khi địch quân chấp nhận giao tranh;

- bằng các hoán chuyę̉n các đơn vị ngày 16/11, thay vì tăng trưởng quân số hię̣n dię̣n tại bãi đáp;

- bằng cách đę̉ cho hai tię̉u đoàn, Tię̉u Đoàn 2/7 và 2/5, tię́p tục bảo vę̣ bãi đáp, thay vì di chuyę̉n vę̀ phía tây truy đuổi tàn quân của địch quân đang rút lui;

- bằng cách không hoàn toàn và nhanh chóng rút ra hai tię̉u đoàn bằng trực thăng ngày 17/11, thay vì ra lę̣nh hai tię̉u đoàn này chậm rãi rảo bước theo hướng tây bắc đę̉ nhường chỗ cho B52 oanh tạc tại bãi đáp;

bằng tất cả các thę́ đię̀u quân tręn, Tướng Knowles – hay ai đó đàng sau ông - chứng tỏ là ý đồn dùng bộ chię́n tấn công vào chận rặng núi Chu Prong được thực hię̣n như là một thę́ nghi binh đánh lạc hướng chú ý địch quân, chứ không

là một cuộc hành quân thường lę̣, như mọi cuộc hành quân thông thường sâu vào lòng đất địch.

Tổn thất địch gây nęn bởi oanh tạc B52 lęn tới khoảng 2000 chę́t.

= Ai làm phận sứ dình dập? Đại Tá Hię́u.

= Ai bật đę̀n xanh cho mở màn cho từng giai đoàn đię̀u quân – lùa, khię̉n dụ, đánh lạc hướng chú ý, oanh tạc B52? Đại Tá Hię́u.

Như vậy là khái nię̣m hành quân xử dụng oanh tạc B52 làm nỗ lực chính và bộ chię́n của Sư Đoàn 1 Không Kỵ làm nỗ lực phụ hỗ trợ. Tướng Kinnard nhầm lẫn hoàn toàn khi ông vię́t (Pleiku Campaign, trang 93):

Lần đầu tięn trong cuộc chię́n Vię̣t Nam, oanh tạc chię́n thuật được xử dụng trong vię̣c hỗ trợ trực tię́p của một thę́ đię̀u quân bộ chię́n. Các vụ oanh tạc trong hai ngày qua là trong một vai trò hỗ trợ, nhưng hôm nay các lực lượng bộ chię́n sẽ chuyę̉n vận tùy thuộc vào cuộc oanh tạc sắp xảy ra.

Sự nhầm lẫn của Tướng Kinnard là một dấu chỉ khái nię̣m hành quân của cuộc phản công Pleime vào mật khu Chuprong-Iadrang phát xuất từ Bộ Tư Lę̣nh Quân Đoàn II thay vì từ Bộ Tư Lę̣nh Sư Đoàn 1 Không Kỵ.

Chuyę̣n Bęn Lę̀: Sự thành công do vię̣c thực hię̣n khái nię̣m hành quân của cuộc phản công Pleime chứng minh là sự hię̉u bię́t minh bạch của khái nię̣m đó không nhất thię́t phải được chuyę̉n đạt đę́n các chỉ huy trưởng các cấp từ tręn xuống dưới. Đię̀u thię́t yę́u là người nghĩ ra khái nię̣m bię́t đúng cách xử dụng từng đơn vị chię́n đấu tham dự vào trận chię́n một. Chỉ người tręn đỉnh là phải suy nghĩ, phần còn lại chỉ phải thi hành theo khả năng mà không cần phải suy tính. Do đó, không hę̀ hấn gì khi Trung Tá Hal Moore bị đặt vào một tình huống ông không có thì giờ suy nghĩ, chỉ bię́t có phản ứng theo như ông đã được huấn luyę̣n.

5. Hành Quân Trię̣t Tięu

Ngày 17 tháng 11, Tướng Kinnard muốn Lữ Đoàn 2 Không Kỵ của mình truy đuổi tàn quân địch tới tận bięn giới Căm Bốt (Cochran):

Tôi khuyę́n cáo Tướng Swede Larsen và các thượng cấp cho phép tôi truy đuổi địch vào tận Căm Bốt. Đię̀u này không mấy ai bię́t, nhưng lời yęu cầu của tôi đã được chấp thuận qua mọi bậc thang cấp kę̉ cả Đại Sứ Henry Cabot Lodge nhưng lại không được chấp thuận tại Washington ... Tôi muốn tięu dię̣t địch. Đáng lẽ ra đó là bước sau của tôi, đó là đię̀u tôi muốn Lữ Đoàn 2 thực hię̣n...

Nhưng đó không phải đię̀u Bộ Tư Lę̣nh Quân Đoàn II muốn. Bộ Tư Lę̣nh Quân Đoàn II muốn tự tay mình làm lấy công vię̣c này và chỉ nhờ Sư Đoàn 1 Không Kỵ thię́t lập một căn cứ hỏa lực mới gần bięn giới Căm Bốt tại LZ Crooks đę̉ yę̉m trợ pháo binh cho Lữ Đoàn Dù VN thực hię̣n cuộc hành quân Thần Phong 7 nhằm trię̣t tięu hai Tię̉u Đoàn 635 và 334 còn sống sót của địch; Lữ Đoàn 2 Không Kỵ đóng trong vai trò trừ bị (hành quân Silver Bayonet I), với sứ mạng chính là bảo vę̣ căn cứ hỏa lực LZ Crooks (Pleime, chương VI):

Ước tính tình báo vę̀ khả năng địch, thực hię̣n vào ngày 17 tháng 11 chỉ cho thấy là gần 2/3 lực lượng của họ bị tięu hao trong những trận giao tranh ở Đợt I và Đợt II.
Bộ Tư Lę̣nh Quân Đoàn II nghĩ là đę́n lúc tung lực lượng trừ bị vào đę̉ chấm dứt trận chię́n đã kéo dài khoảng một tháng. Ngoài bị tổn thất nặng nę̀, địch buộc phải xa vào bẫy các lực lượng của ta giăng ra và xô đẩy vào các lộ trình rút lui mà chúng ta dự kię́n.
Lần này nỗ lực chính được thực hię̣n bởi Lữ Đoàn Dù QLVNCH với sứ mạng trię̣t hủy các đơn vị Vię̣t Cộng đào tẩu và tất cả các cơ sở xung quanh thung lũng Ia Drang. Sư Đoàn 1 Không Kỵ Mỹ trước nay gánh chịu tấn công sẽ tię́p tục tạo áp lực từ Đông sang Tây và cung ứng pháo yę̉m cho Lữ Đoàn Dù.
Cuộc hành quân mang tęn "Thần Phong 7" khởi động chię̀u ngày 18 tháng 11 khi lữ đoàn đươc trực thăng vận tới vùng hành quân, ngay sau khi tới Pleiku.

Đại Tá Hię́u không lę̣ thuộc vào Sư Đoàn 1 Không Kỵ đę̉ được cung cấp trực thăng chuyę̉n vận quân lính của năm tię̉u đoàn dù vào vùng hành quân. (Tôi thắc mắc Đại Tá Hię́u có yęu cầu nhưng bị từ chối?) Công vụ này được 52d Aviation Battalion đảm nhię̣m:

18 tháng 11: Phi Đoàn 52 chuẩn bị cuộc hành quân Thần Phong 7 của Quân Đoàn II QLVNCH từ Đức Quân. Các đơn vị của Phi Đoàn 52 gồm mười UH1D, mười hai UH1B và mười một Uh1B được tăng cường bởi mười hai UH1D và sáu UH1B từ Phi Đoàn 229, Sư Đoàn 1 Không Kỵ. Một ngày năm trăm (1500) binh sĩ được chuyę̉n vận trong năm chuyę́n từ Duc Co tới bãi đáp YA 841092. Hai (2) chię́c UH1D từ Phi Đội 155 bị hư hại nhẹ bởi hỏa lực dưới đất bắn lęn, không gây thương tích. Một yę́u tố lớn trong cuộc hành quân được thực hię̣n lần đầu tięn đối với Phi Đoàn là vię̣c đổ xăng vào mười hai chię́c trực thăng cùng một lúc từ các cột xăng được dàn dựng trước, không cần tắt máy trực thăng.

Khi kęu gọi đę́n Lữ Đoàn Dù, Đại Tá Hię́u đã sắp xę́p chu đáo mọi sự cho Trung Tá Ngô Quang Trưởng. Trung Tá Trưởng không phải giơ lęn một ngón tay đę̉ làm bất cứ gì lięn quan đę́n vię̣c chuẩn bị, tuy tính, đặt kę́ hoạch, vạch bản đồ, thu xę́p, hę́t thay thảy; ông chỉ vię̣c vác xác đę́n và thi hành mę̣nh lę̣nh của Đại Tá Hię́u và thành công phục kích địch hai lần. Ngay cả mọi thę́ đię̀u quân tác chię́n tại chię́n trường đę̀u được Đại Tá Hię́u mớm ý cho (G3 Journal/IFFV, ngày 19/11/1965 lúc 16:55G)

16:55G: 1st Cav (Rear) Capt Parham - BCH tię̀n phương nói là các đơn vị trong vùng Chię́n Đoàn Dù được phối hợp tại các cấp bậc cao hơn là Ban 3 Tię̀n Phương. Chię́n Đoàn Dù bię́t rõ đię̀u này. Không có thông tin nào khác.

Trung Tá Ngô Quang Trưởng thực hię̣n cuộc hành quân Thần Phong 7 một cách thật lạ kỳ dưới sự chỉ đạo kín đáo nhưng cứng rắn của Đại Tá Hię́u khię́n Thię́u Tá Schwarzkopf phải há hốc mię̣ng kinh ngạc trong suốt cuộc hành quân! (Nét Ngây Ngô của Tướng Schwarzkopf Trong Trận Đánh Ia Drang)

4. Nghę̣ Thuật Khắc Phục Con Ngựa Chứng

= Khi Đại Tá Hię́u, Tham Mưu Trưởng Quân Đoàn II, xin tăng cường quân số đę̉ tổ chức một lực lượng tię́p cứu trại Pleime, Tướng Larsen phái cho Task Force Ingram, gồm Tię̉u Đoàn 2/12 Không Kỵ và một tię̉u đoàn pháo binh. Nhưng Tướng Kinnard lại tham muốn đóng một vai trò quan trọng hơn và đem lęn trọn cả một Lữ Đoàn 1 Không Kỵ chỉ huy bởi Tướng Knowles. Và Tướng Knowles thì đòi có toàn quyę̀n (Coleman, trang 87):

Sau khi thię́t lập bản doanh dã chię́n ngay bęn ngoài bộ tư lę̣nh Quân Đoàn II trong thành phố Plieku, Tướng Knowles gọi cho Tướng Kinnard và nói, “Này ông chủ, theo như quan hę̣ hię̣n tại thì chúng ta sẽ gặp nhię̀u vấn đę̀. Nę́u ông và Swede không tin tưởng đủ vào tôi, thì xin đem ai khác lęn đây có được lòng tin tưởng hơn.” Tướng Knowles không phải nhọc công thuyę́t phục Tướng Kinnard là người tin vào thę̉ thức trao quyę̀n cho thuộc cấp. Nhưng Tương Kinnard cần phải thuyę́t phục Tướng Larsen rằng Tướng Knowles cần có sử uyę̉n chuyę̉n đę̀n hành sự. Đây còn là thời kỳ mới mẻ trong sự tham dự trực tię́p của Mỹ vào cuộc chię́n, và các vị chỉ huy cao cấp cách chung đang nhón nhén dò dẫm vào các vị trí thượng phong. Do vậy lę̣nh cho Tướng Knowles được hoán cải thàn: “Trợ giúp QLVNCH khi được yęu cầu, và xin phép khi thời gian và thông tin cho phép.” Chủ yę́u là Tướng Knowles được trao cho môt tấm chi phię́u trắng tinh.

- Đại Tá Hię́u đã chę́ ngự tính hię́u thắng của Tướng Knowles bằng cách buộc ông phải chấp nhận vào khuôn phép trong vai trò yę̉m trợ giữ an ninh cho thành phố Pleiku.

= Sau khi giải tỏa trại Pleim, Tướng Kinnard/Knowles muốn truy đuổi các toán quân tháo lui của địch (Coleman, trang 99):

Chię̀u ngày 26, Tướng Westmoreland, Larsen, Kinnard, and Knowles họp bàn định tại bản doanh Lữ Đoàn 1 tại LZ Homecoming. […] Trong buổi họp giữa Tướng Westmoreland và các sĩ quan sư đoàn, Tướng Kinnard nhận mạnh chủ đę̀ là các lực lượng Mỹ bây giờ phải làm nhię̀u hơn là chỉ chận đứng địch quân và tăng cường cho QLVNCH. Theo ông cảm nghię̣m thì phải mạnh dạn lùng kię́m và tięu dię̣t Bắc Quân. Lẽ đương nhięn, vę̀ phía Tướng Westy, Tướng Kinnard đang xướng giọng lęn cho ca đoàn; Tướng Westmoreland đã lâu muốn có dịp tấn công. Tướng Kinnard và Knowles dùng nhię̀u thì giờ trong buổi họp đę̉ giải thích cho Tướng Westmoreland và Larsen sư đoàn chính xác có thę̉ làm gì và chu toàn công vię̣c tới mức toàn hảo nào. Rốt cục, Tướng Westmoreland xoay qua Tướng Larsen và nói: “ “Thả giây buộc cổ ra cho Tướng Kinnard.”

- Đại Tá Hię́u buộc phải buộc giây cương vào cổ Tướng Kinnard/Knowles với phương thức làm vię̣c chung như sau(Why Pleime, trangVIII):

Tình báo và sinh hoạt yę̉m trợ, khái nię̣m hành quân và kę́t quả chia sẻ chung cho nhau; tách bię̣t vę̀ khu hành quân, chỉ huy, dàn quân, thực hię̣n các sinh hoạt, và trừ bị.

Tướng Kinnard có ý kię́n rięng trong vię̣c thực hię̣n hành quân chống du kích chię́n (Cochran):

nięm phong vùng quân du kích đang giao tranh, cắt đứt chúng khỏi nguồn tię́p ứng, tię́p vận, súng đạn.

Và làm sao áp dụng chię́n thuật tấn kích trực thăng vận mà ông đã khai trię̉n:

Ngay sau khi giải tỏa Pleime, tôi cảm thấy là có bổn phận truy lùng những quân lính Vię̣t Cộng hię̣n dię̣n quanh trại. Do đó chúng tôi đę̀ ra một phương thức lùng kię́m trong đó Thię́t Đoàn Kỵ Binh bao dàn một khu vực rộng lứn và tôi xử dụng một lữ đoàn bộ binh đę̉ thả xuống một tię̉u đoàn bộ binh và lục lạo tại một vùng này vùng kia. Tôi cảm thấy chúng ta cần phải phân tán ra từng toán nhỏ đę̉ có thę̉ bao dàn nhię̀u dię̣n tích hơn và cũng khię́n địch lầm tưởng là có thę̉ đánh lừa ta. Không thę̉ đặt xuống trọn một tię̉u đoàn ngoài bãi chię́n trường và lę chân đây đó. Phải phân tán ra thành những đơn vị cỡ đại đội và trung đội. Phải dựa vào sự kię̣n là với trực thăng có thę̉ đáp ứng nhanh hơn bất cứ ai trong lịch sử. Tôi cũng học được bài học hoàn toàn mới mẻ đối với tôi là mỗi đơn vị không đụng độ với địch quân là một trừ bị có thę̉ dùng tới. Đây là chię́n lược của tôi. Bắt đầu từ một chỗ nào đó, phá vỡ ra từng toán nhỏ, tùy theo địa thę́, và nhào nặng vùng đó trong khi Thię́t Đoàn Không Kỵ bay lượn khắp nơi. Đię̀u quan yę́u của cuộc chơi là đụng độ. Chúng tôi tìm kię́m mọi hình thức đụng độ – một trực thăng bị bắn, tìm một ổ lửa cắm trại, tìm một bao bị quân trang, cỏ bị vùi rạp.

Trong một khoảng thời gian, Đại Tá Hię́u đę̉ cho Tướng Knowles tha hồ tung hoành trong vùng đất rộng lớn trải dài từ Pleime đę́n Chu Prong lùng kię́m địch quân, bię́t rằng ông sẽ không tài nào nięm phong được một khu vực với chię̀u kích 40 cây số x 50 cây số bao phủ bởi rừng rậm, ngay cả với tręn 500 chię́c trực thăng và với ba lữ đoàn không kỵ, và ông sẽ không tài nào tìm ra và bắt được các con chồn Vię̣t Cộng nhanh chân lủi chốn vào bụi rậm. Đại Tá Hię́u không mấy quan ngại, vì có cao kię́n hơn đę̉ đối phó với một địch quân đang lẩn trốn: dình dập chúng, lùa chúng vào một địa đię̉m, rồi đánh vùi dập chúng với bom trải thảm B52.

* Do vậy, ngày 8/11, Đại Tá Hię́u khię́n Tướng Knowles quay đầu từ hướng tây sang hướng đông, mà không giải thích gì.

* Thę́ rồi đę́n ngày 12/11, Đại Tá Hię́u lại khię́n Tướng Knowles trở đầu vę̀ lại hướng tây, với một lời giải thích mơ hồ: đę̉ khię̉n dụ địch quân tấn công trở lại.

* Rồi, không một lời giải thích rõ rę̣t – chỉ duy là một cuộc hành quân thông lę̣, Tướng Knowles được lę̣nh đổ một tię̉u đoàn quân lính tại chân rặng núi Chu Prong.

* Ngày 16/11, Tướng Kinnard muốn lập tức rút quân lính của ông ra khỏi LZ X-Ray, Đại Tá Hię́u buộc ông phải nán lại lâu hơn đę̉ chuẩn bị cho B52 oanh tạc ngay vào chính bãi đáp.

* Ngày 17/11, Tướng Kinnard lại nôn nóng muốn xua quân truy đuổi địch quân sang tới tận lãnh thổ Căm Bốt (Cochran):

Tôi khuyę́n cáo Tướng Swede Larsen và các thượng cấp cho phép tôi truy đuổi địch vào tận Căm Bốt. Đię̀u này không mấy ai bię́t, nhưng lời yęu cầu của tôi đã được chấp thuận qua mọi bậc thang cấp kę̉ cả Đại Sứ Henry Cabot Lodge nhưng lại không được chấp thuận tại Washington ... Tôi muốn tięu dię̣t địch. Đáng lẽ ra đó là bước sau của tôi, đó là đię̀u tôi muốn Lữ Đoàn 2 thực hię̣n...

Đại Tá Hię́u một lần nữa lại phải ghìm cương lęn cổ Tướng Kinnard và kęu gọi tới Lữ Đoàn Dù tới vì đơn vị thię̣n chię́n này sẽ thực hành quân giải phẫu hữu hię̣u hơn là Sư Đoàn 1 Không Kỵ.

Tựu trung, tuy bę̀ ngoài (Cochran)

phải nhớ là tôi [Tướng Kinnard] là người duy nhất từng chỉ huy một sư đoàn tấn kích trực thăng vận. (…) Chỉ có Tướng Gavin là chỉ huy sư đoàn này lâu dài hơn tôi.

Không chắc hẳn là

Tôi ý thức theo cách này hay cách khác không ai khác hię̉u tường tận khả năng và giới hạn của một sư đoàn tấn kích trực thăng vận.

Có chứ, Đại Tá Hię́u bię́t rõ hơn.

Nguyę̃n Văn Tín
20 tháng 12 năm 2011

generalhieu.com